Η ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΕΩΤΕΡΙΚΟ

Μέρος Β':

Φορείς και Στόχοι

Αυτά τα λάθη γίνεται προσπάθεια να διορθωθούν με τη συνεργασία ιδιωτικών φορέων (ιδρυμάτων) και φυσικά του Δημοσίου _ μέσω του ΥΠΠΟ και εποπτευομένων φορέων όπως ο ΟΠΕΠ (Οργανισμός Προώθησης Ελληνικού Πολιτισμού που όταν ιδρύθηκε το 2001, σκοπό είχε να υλοποιήσει το πρόγραμμα της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας) και το ΕΙΠ (Ελληνικό Ιδρυμα Πολιτισμού), που δραστηριοποιείται σε διάφορες χώρες συνδεδεμένες παραδοσιακά με τον ελληνισμό της διασποράς, όπως η Αλεξάνδρεια και η Οδησσός, αλλά και το Βερολίνο. ( Τα γραφεία της Νέας Υόρκης έχουν μάλλον αναστείλει τη λειτουργία τους).
«Η Ελλάδα προβάλλεται με πάρα πολλούς τρόπους. Αμέσως ή εμμέσως, θετικά ή αρνητικά, οργανωμένα ή ανοργάνωτα» λέει αισιόδοξα ο γενικός γραμματέας του ΥΠΠΟ κ. Χρήστος Ζαχόπουλος, αγγίζοντας ταυτόχρονα το πρόβλημα της μεθόδου, και συνεχίζει: «Η προβολή γίνεται πρώτα από τον δημόσιο και δεύτερον από τον ιδιωτικό τομέα. Τα Ιδρύματα έχουν ένα σημαντικό πολιτισμικό ρόλο και συνεργαζόμαστε με αυτά». Οπως για παράδειγμα «σε έκθεση για τον βυζαντινό πολιτισμό στη Νέα Υόρκη» καταθέτει τη δική του άποψη το Ιδρυμα Σ. Νιάρχου: «Πιστεύουμε στις συνεργασίες, ειδικά για θέματα πολιτισμού».
Τώρα βέβαια, πόσο η απαιτητική λειτουργία ενός ιδιωτικού φορέα μπορεί να βρει πρόσφορο έδαφος συνεργασίας στο Ελληνικό Δημόσιο παρά τις εκατέρωθεν καλές προθέσεις; «Δεν έχουμε αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα. Υπάρχουν κάποιες καθυστερήσεις και σίγουρα οι ρυθμοί είναι λίγο διαφορετικοί, αλλά δεν έχουμε αντιμετωπίσει ιδιαίτερα προβλήματα και είμαστε ιδιαιτέρως χαρούμενοι για τη συνεργασία μας με όλες τις κυβερνήσεις» δηλώνει το Ιδρυμα Νιάρχου. Επίσης, «όταν αλλάζει η κυβέρνηση, δεν υπάρχει τόσο μεγάλη αλλαγή στόχων, απλά η αλλαγή προσώπων καθυστερεί λίγο τις διαδικασίες». Βεβαίως, «το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει αρκετά καλός συντονισμός. Από μια άποψη αυτό ίσως είναι δικαιολογημένο διότι δυστυχώς στην Ελλάδα δεν έχουν γίνει καταλογοποιήσεις, για παράδειγμα, ώστε να γνωρίζουμε τις ανάγκες κατά περιοχή, ανά πρότζεκτ, ανά μουσείο. Δεν μας διευκολύνει να έχουμε μεμονωμένες αιτήσεις. Θα μας διευκόλυνε αν υπήρχε κάποιο συνέδριο που να έλεγε στους ιδιωτικούς φορείς ποιές είναι οι ανάγκες κατά περιοχή, ώστε να υπάρχει συντονισμένη βοήθεια». Ο κ. Ζαχόπουλος πιστεύει ότι το «Συμβούλιο Πολιτισμού που εξήγγειλε ο υπουργός θα λύσει το πρόβλημα της προχειρότητας και των αλληλοεπικαλύψεων των δραστηριοτήτων των διαφόρων οργανισμών. Να υπάρξει αλληλοπληροφόρηση και ένας πιο μακροπρόθεσμος στρατηγικός προγραμματισμός που θα επιτρέψει εξοικονόμηση ενέργειας και πόρων και ταυτόχρονα τη μέγιστη δυνατή αξιοποίηση των προσπαθειών».
Για ποιον λόγο όμως μείναμε πίσω στην πολιτιστική πολιτική; Ο κ. Γ. Μπαμπινιώτης, νέος πρόεδρος του Εθνικού Ιδρύματος Πολιτισμού (ΕΙΠ), δίνει τη δική του εξήγηση: «Νομίζω ότι, ενώ η χώρα μας είναι κατ' εξοχήν δημιουργός πολιτισμού, στην πρόσφατη ιστορία της, λόγω σειράς προβλημάτων που είχαν να επιλύσουν οι Ελληνες από τον εμφύλιο ως την οικονομική δυσχέρεια, δεν είχαν την ηρεμία να αξιολογήσουν σωστά τις δυνάμεις τους. Ετσι δεν αξιολόγησαν τη δύναμη που τους δίνει ο πολιτισμός, δεν πίστεψαν στον ελληνικό πολιτισμό και δεν τον προέβαλαν όσο θα έπρεπε.». Επίσης, «ως σήμερα δεν δράσαμε συστηματικά και συντονισμένα. Αφήσαμε να λειτουργεί υπέρ ημών το όνομα και η ιστορική προσφορά της Ελλάδας στον πολιτισμό. Οσο περνούν τα χρόνια και υποχωρεί η παιδεία και δεν φέρνει σε επαφή τους λαούς με τα κλασικά γράμματα, την ιστορία κ.λπ., τόσο υποχωρεί και η γνώση της παρουσίας της Ελλάδας. Παλιότερα ο Ολλανδός ή ο Βέλγος γνώριζαν μέσα από τη σχολική τους παιδεία τι είναι ο ελληνισμός. Σήμερα τον αγνοούν μέσα από τη σχολική τους παιδεία, επομένως η σχέση που υπήρχε, και ήταν αποδοχής και αναγνώρισης, δεν υπάρχει πια. Πρέπει να ξαναδημιουργήσουμε αυτή τη σχέση. Προέχει η παρουσία μας στους χώρους αυτούς και με χαμηλούς τόνους, χωρίς να προκαλούμε, να περάσουμε ένα μήνυμα ισότητας, αμοιβαιότητας και αναγνώρισης της αξίας όλων των πολιτισμών, και του δικού μας». Κατά τον πρώην πρόεδρο του ΟΠΕΠ, κ. Μαύρο: «Πρέπει να πάψουμε να πιστεύουμε ότι η προγονική κληρονομιά θα καθορίζει στο διηνεκές τον ρόλο και την αξία μας, και να καταλάβουμε ότι κρινόμαστε για τη σημερινή παρουσία της Ελλάδας. Τα εύσημα για τον Παρθενώνα και την Ακρόπολη τα εισπράττουν εκείνοι που τα έφτιαξαν. Πρέπει να καταλάβουμε ότι στο παρόν έχουμε σημαντικές προσωπικότητες που αν τους δώσουμε τα ερείσματα μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους. Και επίσης οι προσωπικότητες να καταλάβουν ότι επειδή ενδεχομένως είσαι μεγάλος καλλιτέχνης, θα πρέπει να σε πληρώνει ο έλληνας φορολογούμενος».

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΕΡΩΤΕΣ...

Κι όταν λέμε έρωτες, μην πάει ο νους σας στο κακό, εννοώ με μια δόση κυνισμού επαγγελματικές αντιζηλίες, κόντρες και κατινιές.
Όταν λοιπόν γύρισα από τα Κονγκά που 'λεγε και η ελληνική ταινία, της Ινγκιλτέρας, είχα πάρει την απόφαση να αναμορφώσω το επάγγελμα του κριτικού στη μητέρα πατ(ι)ρίδα. Ήρθα λοιπόν, άρχισα τις επαφές μου, και ξεκίνησα να πηγαίνω σε παραστάσεις. Βάι τι είδαν τα μάτια μου! Πόσα χρόνια πίσω απ' τα βόδια ήταν η μητέρα πατιρίδα! Κι αφού δουλειά μου κι ευχαρίστηση ήταν, έγραψα τη γνώμη μου για τις Ζουζές Νικολούδες, Τις Μαίρες Τσούτες, τους Πέτρους Γάλλιες κι όλα τα άλλα αμαρτήματα της τέχνης.

Ε ρε τι έγινε! Τηλέφωνα βραδινά (μερικοί καλλιτέγνες θα έπρεπε να πάνε μπράβοι σε κωλάδικα, θα κάνανε αξιοζήλευτη καριέρα, αλλά βλέπεις η τεμπελιά δεν αφήνει τον άνθρωπα ν' ανθίσει παγγελματικώς), τηλέφωνα πρωινά, τηλέφωνα απογευματινά. Για να κλάψουν, για να απειλήσουν, για να ζητήσουν το λόγο, για να καλέσουν για γκαιβέ.

Εγώ πάλι τον γκαιβέ μου προτιμάω να τον πίνω μόνη μου στον ίσκιο των ανθισμένων νεραντζιών του κήπου μου, οπότε είπα άσε και να μένει. Αλλά ο καλλιτέχνης ο αδικεμένος θέλει ντε και καλά να σου ανοίξει τα φύλλα της καρδιάς του, οπότε είπα άντε κομμάτια να γίνει και κορεμός να το κόψει, θα πάω κι ας του βγει και σε κακό αυτηνού που με κάλεσε.

Άρχισα λοιπόν να τους βγάζω έξω τους καλλιτέχνους να μου πούνε τον πόνο τους. Μέχρι σήμερα, καλύτερη ατάκα παραμένει: "τι θα πουν οι φίλοι μου, θα λένε ότι δεν είμαι καλλιτέχνης". Ο πόνος αυτός εκπεφρασμένος έτσι, με τέτοια γελοιότητα από μια γυναίκα γύρω στα 50, με έκανε να τη συμβουλεύσω να αλλάξει φίλους και να βρει άλλους που θα ήταν πιο καλοπροαίρετοι, και δεν θα την ήξεραν κιόλας, οπότε θα μπορούσε να συστηθεί με νέα ταυτότητα (επαγγελματική).

Το πιο ύπουλο όμως, ήταν όταν μου πρότειναν δουλειά. Σου λέει δε μπορεί, γράφοντας αρνητικά σχόλια, μας κλείνει το μάτι η χριστιανή ότι θέλει τάισμα και να μπει στην παρέα μας. Και γιατί όχι δηλαδής, θα γράφει καθ' υπαγόρευση και ας φάει και κατιτίς δε θα κωλώσει τώρα ο μηχανισμός της διαφθοροδιαπλοκής με έναν ακόμα! Το είδα το κακό που ερχότανε καλπάζοντας γιατί αυτό σήμαινε σύγκρουση μεγατόνων, εγώ και ο πυρήνας όσων -στο συγκεκριμένο τομέα- κάνουν την Ελλάδα άξια να καεί (όπως γράφει και το φίλτατο Κουνούπι στο σεβαστό μπλογκ του).

Ότι γάμησε ο Χατζηδάκις, ότι γάμησε ο Κουν, κι ότι απογαμήσανε και κάποιοι στρέιτ κομπλεξικοί, κυβερνάει -βασικά αλλά όχι μόνο- την Ελλάδα καλλιτεχνικώς (μετά εξαιρέσεων διότι ευτυχώς κανένα σύστημα δεν εξορθολογικοποιείται). Τα πηδημένα τεκνά μεγαλώσανε πηδήξανε άλλους και σόι πάει το βασίλειο.
Το άλλο κοννέ είναι φυσικά οι πολιτικές νεολαίες. Ότι πίπα ανταλλάχτηκε στα μαύρα χρόνια της χούντας και στα χακί της μεταπολίτευσης έγινε τράμπα για χάρες όταν οι πιο βασταγεροί ήρθανε στα πράματα. Όσο πιο αριστερή η νεολαία (η ΚΝΕ δε συζητείται, είναι αρχιερέας της ίντριγκας και της διαφθοράς), τόσο καλύτερη η διαπλοκή και τόσο πιο διαταραγμένοι οι αναρριχησίες.

Είμαι περήφανη για νίκες κατά βαρβάρων, μια εκ των οποίων ήταν η έξοδος από τις επιχορηγήσεις του ΥΠΠΟ μερικών αργόμισθων. Διότι είπαμε κανένα σύστημα -ευτυχώς- δεν εξορθολογικοποιείται απόλυτα, έχει τις ρωγμές του. Αρκεί να τις βρεις, και να ρίξεις από κει το φάρμακο για τα τρωκτικά και τις κατσαρίδες...